Lefgozers in winderige klotsbak in gevaar

BN De Stem - 15 mei 2008

Door Arjen de Boer

Kitesurfers treden graag in het strijdperk tegen de elementen. Hoe meer wind en hoe hoger de golven, des te grote de 'adrenalinekick'. Maar er is een keerzijde: kitesurfers komen steeds vaker in moeilijkheden.

De zee voor de kust bij Noordwijk is rimpelloos als een zwembad. Dat is meestal zo bij straffe oostenwind, weet de 24-jarige Floris Graumans. Toch is het geen goed kitesurfweer, zegt de Hagenaar, "Met deze wind word je zo naar Engeland geblazen, veel te gevaarlijk." Naast hem knikt de 17-jarige Rowin Winkel uit Deventer. Er zijn dagen dat je moet passen, beaamt hij. Maar we moeten vooral niet denken dat kitesurfen levensgevaarlijk is, bezweert Graumans. "Het valt mee als je eenmaal je vlieger goed onder controle hebt leren krijgen."

De kitesurfsport is de afgelopen jaren stormachtig gegroeid. Naar schatting telt Nederland inmiddels ruim tienduizend kitesurfers, een verdubbeling vergeleken met vijf jaar geleden. Op sommige gewilde plekken voor de kust is het dringen geblazen.

De populariteit heeft ook het aantal ongelukken sterk doen oplopen. De Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) en Reddingsbrigades moeten steeds vaker uitrukken om kitesurfers uit het water te halen.

Sinds 2005 is bij de KNRM het aantal uitrukken met 42 procent gestegen tot 156 vorig jaar. "In bijna driekwart van de gevallen moeten we kitesurfers helpen", zegt Kees Buis van de IJmuider Reddingsbrigade. "We maken ons zorgen, want met tachtig tot honderd surfers op een klein stukje zee wordt het wel erg druk." Ook bij Scheveningen zijn op mooie dagen steeds meer surfers op het water te vinden. "Sommigen drijven af door een sterke stroming, anderen raken oververmoeid en vallen stil", zegt Arie Verbaan van de KNRM. "Onderkoeling is dan het grootste gevaar."

Jaarlijks moeten tientallen gewonde kitesurfers naar de Eerste Hulp. Sinds 2003 waren zeker vier doden te betreuren, bleek uit onderzoek van Stichting Consument en Veiligheid. Om te voorkomen dat kitesurfen een nog hogere tol eist, werken fabrikanten aan veiliger vliegers en werken de meeste surfclubs inmiddels met strengere reglementen. Zo moeten clubleden van de surfclub Bloemendaal onder andere op de hoogte zijn de actuele windrichting en het getij, moeten ze afstand houden van andere mensen, een goede uitrusting hebben en dienen beginners een coach hebben bij de club.

De Nederlandse Kitesurf Vereniging (NKV) heeft een zogeheten kitesurfpas in het leven geroepen waarop leraren kunnen afvinken welke onderdelen een surfer onder de knie heeft. Maar verplicht is dit verkapte vaarbewijs niet. Iedereen die genoeg geld op de toonbank legt, kan een board, vlieger, trapeze en wetsuit kopen om het water op te gaan. Deze mensen, die zonder training bij een erkende school gaan kiten, lopen het grootste risico.

"We hameren continu op veiligheid controleer bijvoorbeeld goed je materiaal. Er kan altijd iets gebeuren", aldus KNV-voorzitter Thijs Vunderink. Gevaar helemaal uitsluiten is echter onmogelijk, erkent hij. Het is juist de adrenaline die de surfsport zo aantrekkelijk maakt.

Kitesurftalent Winkel weet er alles van. "Met windkracht zeven of acht en een klein vliegertje is het echt overleven. Soms maak ik een sprong van tien meter hoog dan ben ik elke keer weer blij als ik ben geland."

Eén keer kwam Winkel echt in de problemen. "Ik zat in een lastige positie ver op zee. Mijn vlieger was gecrasht, de lijnen zaten verstrengeld en de golven sloegen over mijn vlieger. Toch ben ik tezelf ruggekomen."